gazeta.jp Polonia Japonica

Polonijny portal internetowy funkcjonuj─ůcy w polsko-japo┼äskiej przestrzeni mi─Ödzykulturowej, prowadzony przez grup─Ö Polek mieszkaj─ůcych, pracuj─ůcych i dzia┼éaj─ůcych w Japonii.

 

Galeria

A+ A A-

LISTY Z TOKIO - Makaron nasz powszedni Wyr├│┼╝niony

Oceń ten artykuł
(5 głosów)

 

Tokyo Geijutsu Gekijo

 

            Na obejrzanej niedawno wystawie World Press Photo znalaz┼éam tylko jedno zdj─Öcie z Japonii. W┼éa┼Ťciwie powinnam si─Ö z tego cieszy─ç, bo oznacza to, ┼╝e kraj mojego zamieszkania nie by┼é w ostatnim roku sceneri─ů ┼╝adnej z wielkich tragedii zas┼éuguj─ůcych na uwiecznienie przez fotoreporter├│w. Co przedstawia┼éo zdj─Öcie? Szereg m─Ö┼╝czyzn w garniturach, siedz─ůcych na wysokich sto┼ékach przy barowej ladzie, ka┼╝dy pochylony nad swoim posi┼ékiem. Zwyczajna scena z ┼╝ycia codziennego. Panowie nie rozmawiaj─ů ze sob─ů, jedz─ů wpatrzeni w smartfon czy tablet. Ogl─ůdani przez szyb─Ö wydaj─ů si─Ö tak bardzo podobni do siebie nawzajem. Zdj─Öcie zosta┼éo zrobione w Nagoi, ale r├│wnie dobrze mog┼éo powsta─ç w Tokio czy kt├│rymkolwiek z wi─Ökszych japo┼äskich miast.[1]

              Jedzenie staje si─Ö od jakiego┼Ť czasu (nie tylko w Tokio czy w Nagoi, ale w og├│le w wielkich miastach?) czynno┼Ťci─ů coraz bardziej samotn─ů. Turysta-japonista nie zawsze to zauwa┼╝a, bo w ruchliwych dzielnicach rzucaj─ů si─Ö w oczy grupy koleg├│w z pracy, kt├│rzy konsumuj─ů sprawiaj─ůc wra┼╝enie, jakoby ┼Ťwietnie si─Ö razem bawili (┼Ťmianie si─Ö z dowcip├│w szefa nale┼╝y do obowi─ůzk├│w s┼éu┼╝bowych). Poza tym Japo┼äczycy s─ů go┼Ťcinni i lubi─ů zaprasza─ç cudzoziemc├│w na posi┼éek w wi─Ökszym gronie. Go┼Ťciom z zagranicy proponuje si─Ö przysmaki z sushi na czele, ale na co dzie┼ä przeci─Ötny Japo┼äczyk konsumuje samotnie misk─Ö makaronu, doprawionego genialnymi wynalazkami polepszaj─ůcymi smak (jestem sk┼éonna wini─ç te wynalazki za szerzenie si─Ö chor├│b uk┼éadu pokarmowego w spo┼éecze┼ästwie japo┼äskim; w ka┼╝dym razie nikt mnie nie przekona, ┼╝e s┼éu┼╝─ů zdrowiu). Niepozorne zdj─Öcie z World Press Photo m├│wi prawd─Ö o codziennym ┼╝yciu japo┼äskiego mieszczucha.

Do niedawna uwa┼╝a┼éam, ┼╝e japo┼äscy m─Ö┼╝czy┼║ni z mojego pokolenia gotuj─ů wi─Öcej i lepiej ni┼╝ ich polscy r├│wie┼Ťnicy. Teraz mam wra┼╝enie, ┼╝e r├│wnouprawnienie posz┼éo w innym kierunku: nie gotuj─ů ju┼╝ ani m─Ö┼╝czy┼║ni, ani kobiety, bo jedni i drudzy s─ů zaj─Öci prac─ů poza domem. W restauracjach w porze lunchu cz─Östo widuj─Ö m┼éode matki z ma┼éymi dzie─çmi. Zje┼Ť─ç poza domem mo┼╝na tanio, smacznie i przyjemnie, a czasu na gotowanie ma┼éo; wi─Öc w domu jada si─Ö coraz rzadziej, coraz po┼Ťpieszniej, coraz bardziej byle jak. Jak wiele innych czynno┼Ťci, gotowanie zleca si─Ö profesjonalistom. Taki styl ┼╝ycia, ja tak┼╝e go sobie przyswoi┼éam, z wygodnictwa zapewne. Je┼╝eli rodzin─Ö na to sta─ç, to ekonomicznie wszystko w porz─ůdku, ale co z wi─Özi─ů emocjonaln─ů, kt├│ra kiedy┼Ť by┼éa utrwalana przy wsp├│lnym stole? 

              Troch─Ö ciekawych odpowiedzi na to pytanie przynios┼éy mi mini-wypracowania napisane przez student├│w, kt├│rych poprosi┼éam o skomentowanie artyku┼éu o japo┼äskiej kulturze ┼╝ywieniowej napisanego przez specjalist─Ö. Wielu z moich student├│w pochodzi z Tokio lub okolic, wi─Öc studiuje mieszkaj─ůc z rodzicami. Wi─Ökszo┼Ť─ç przyzna┼éa, ┼╝e ze wzgl─Ödu na niekompatybilne plany zaj─Ö─ç cz┼éonk├│w rodziny, wsp├│lne posi┼éki w domu pozostaj─ů raczej w sferze marze┼ä. Wi─Ökszo┼Ť─ç m┼éodych ludzi przejawia┼éa te┼╝ poczucie, ┼╝e niemo┼╝no┼Ť─ç spotkania si─Ö przy wsp├│lnym stole to pewna strata, ale wydawali si─Ö z ni─ů raczej pogodzeni, jako z jednym z fakt├│w wsp├│┼éczesnego ┼╝ycia. Niekt├│rzy trze┼║wo zauwa┼╝ali, ┼╝e to nie tylko japo┼äskie zjawisko. Jedna ze studentek stwierdzi┼éa, ┼╝e w jej domu nie jada si─Ö wsp├│lnych posi┼ék├│w, ale przecie┼╝ nie s─ů one jedyn─ů mo┼╝liw─ů form─ů podtrzymywania wi─Özi rodzinnych. Jej rodzina umawia si─Ö na wsp├│lne wyj┼Ťcie do kina raz na miesi─ůc. Ca┼ékiem niez┼éy spos├│b, my┼Ťl─Ö sobie. W zabieganym wielkomiejskim ┼╝yciu raz na miesi─ůc to ju┼╝ co┼Ť.

Zaintrygowa┼é mnie te┼╝ komentarz do zawartego w artykule stwierdzenia, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç japo┼äskich rodzin ogl─ůda w czasie posi┼ék├│w telewizj─Ö, kt├│ra dostarcza temat├│w do rozm├│w (obserwacja zbie┼╝na z moim osobistym do┼Ťwiadczeniem oraz z danymi dotycz─ůcymi ogl─ůdalno┼Ťci, wed┼éug kt├│rych telewizor w przeci─Ötnym japo┼äskim domu gra praktycznie na okr─ůg┼éo. Nie, ekspansja Internetu tego nie zmieni┼éa). Studentka utrzymuje, ┼╝e zna wiele rodzin, w kt├│rych panuje zakaz ogl─ůdania telewizji podczas posi┼ék├│w. W jej domu ten czas przeznacza si─Ö na rozmow─Ö i dzielenie si─Ö przez domownik├│w wydarzeniami dnia. Zaskoczy┼éa mnie; nie wiedzia┼éam, ┼╝e w Japonii istniej─ů takie domy. Zwyczaj, kt├│ry ka┼╝e wy┼é─ůczy─ç telewizor na czas jedzenia oznacza, ┼╝e musimy bardziej przy┼éo┼╝y─ç si─Ö do konwersacji oraz niekiedy zmierzy─ç si─Ö z niezr─Öczn─ů cisz─ů. Na szcz─Ö┼Ťcie m├│j uzale┼╝niony od news├│w m─ů┼╝ nauczy┼é si─Ö w Ameryce, ┼╝e do dobrego tonu nale┼╝y wy┼é─ůczy─ç telewizor na czas wsp├│lnego posi┼ékuÔÇŽ By┼éo to w czasach, kiedy telewizja w swej tradycyjnej formie by┼éa dominuj─ůcym medium w ameryka┼äskich domach i w zwi─ůzku z tym, tak┼╝e mocno krytykowanym. Oczywi┼Ťcie mo┼╝na te┼╝ podyskutowa─ç o tym, czy wpatrywanie si─Ö smartfon czy tablet podczas jedzenia s┼éu┼╝y zdrowiu i relacjom mi─Ödzyludzkim. P├│ki co, podobnie jak rodzice mojej studentki z uporem walcz─Ö o to, aby telewizor nie zdominowa┼é mojej przestrzeni domowej. Nie chc─Ö ogl─ůda─ç szcz─Ö┼Ťliwych, roze┼Ťmianych rodzin w telewizyjnych reklamach; wol─Ö prawdziwe, nawet je┼╝eli nie zawsze rozkosznie u┼Ťmiechni─Öte.

 

[1] Wystaw─Ö mo┼╝na ogl─ůda─ç do 9 sierpnia 2015 w Tokyo Geijutsu Gekijo w Ikebukuro (na zdj─Öciu), a w dniach 11- 20 sierpnia w Habisu Hall w Osace. Wi─Öcej informacji na stronie: http://www.asahi.com/event/wpph/

 

Iwona Merklejn ÔÇô japonistka, medioznawca, dr nauk humanistycznych. Wyk┼éada┼éa na Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Miko┼éaja Kopernika w Toruniu oraz JAIST (Japan Advanced Institute of Science and Technology). Obecnie pracuje nad ksi─ů┼╝k─ů o historii Igrzysk Olimpijskich oraz pi┼éki siatkowej kobiet w Japonii. Zawodowo zwi─ůzana z Uniwersytetem Aoyama w Tokio, prywatnie zwi─ůzana z m─Ö┼╝em, tokijczykiem zakochanym w swoim mie┼Ťcie - Nobuy─ů Ishiim.

Iwona

Zaloguj si─Ö, by skomentowa─ç
┬ę 2013 www.polonia-jp.jp

Logowanie lub Rejestracja

Zaloguj si─Ö