gazeta.jp Polonia Japonica

Polonijny portal internetowy funkcjonujący w polsko-japońskiej przestrzeni międzykulturowej, prowadzony przez grupę Polek mieszkających, pracujących i działających w Japonii.

 

Galeria

A+ A A-

Japoński Dzień Dziecka Wyróżniony

Oceń ten artykuł
(14 głosów)

Spacerując pod koniec kwietnia po uliczkach przedmieść japońskich miast, będziemy mieli okazję zobaczyć nad dachami domów trzepoczące na wysokich masztach kolorowe karpie. Jest to zapowiedź zbliżającego się Dnia Dziecka, Kodomo-no Hi, którego obchody zbiegają się z porą kwitnienia azalii i tym samym przyjemnie kojarzą się z wiosną. Kodomo-no Hi jest barwnym akcentem tej miłej pory roku, a kultywowanie zwyczajów z nim związanych ma przynieść dzieciom zdrowie, siłę i pomyślność.

kodomo no hi1a

Dzień Dziecka w Japonii jest świętem narodowym, które przypada na 5 maja i jest jednym z dni wolnych od pracy składających się na tzw. Złoty Tydzień. Święto wraz z jego współczesną nazwą zostało oficjalnie ustanowione w 1948 roku, ale jego korzenie sięgają wiele wieków wstecz. Stanowi ono ważny element tradycji i jest istotnym wydarzeniem w kulturze Japończyków. Wcześniej znane było pod nazwą Tango-no Sekku.

Tango-no Sekku ma długą i bogatą historię. W okresie Heian (794–1185) obchodzone było piątego dnia piątego miesiąca księżycowego, w porze sadzenia ryżu. Wnętrza domów przyozdabiano wówczas kwiatami shōbu, czyli leczniczej odmiany irysa,oraz pito herbatę z ich płatków. Irysy od dawna były nierozerwalnie związane z tradycją Tango-no Sekku i stąd na określenie tego święta zamiennie używano także nazwy Shōbu-no Sekku. Dzień ten miał niegdyś inne znaczenie niż współcześnie. Jego obchody wprowadzały w pozytywny nastrój i były swego rodzaju duchowym przygotowaniem do ciężkiej pracy. Miały także zapewnić ochronę przed nieszczęśliwymi zdarzeniami.

W okresie Kamakura (1185–1333), w czasach supremacji wojskowej, Tango-no Sekku stało się świętem celebrowanym głównie w rodach samurajskich. Choć zmienił się charakter święta, irysy pozostały ważnym elementem jego obchodów. Irys w języku japońskim brzmi identycznie jak słowo oznaczające „poszanowanie waleczności, męstwa”. W tym dniu sławiono więc ducha walki, odwagę i zwycięstwo. Młode, pachnące liście irysów dodawano do sake (shōbuzake) oraz do kąpieli (shōbu-no yu). Ponadto, od wieków wierzono, że irysy pomagają odpędzić złe moce, ponieważ ich liście przypominają swoim kształtem miecz.

W okresie Edo (1603–1868), kiedy ustały walki domowe i zapanował pokój, Tango-no Sekku zaczęło tracić swój „wojskowy” charakter, przekształcając się w święto sławiące siłę i męstwo. Na dachach domów wywieszano proporce z podobiznami walczących samurajów oraz stawiano maszty, do których przyczepiano wstęgi z wizerunkiem karpia – symbolu siły i wytrzymałości. W połowie okresu Edo święto Tango-no Sekku obchodzono już w celu zapewnienia pomyślności chłopcom, którzy przyszli na świat w ciągu minionego roku.

Z biegiem czasu święto przerodziło się w „dzień chłopców”, mający wróżyć im siłę, zdrowie oraz pomyślność. Tango-no Sekku nabierało coraz większego znaczenia, a jego obchody wzbogacano o nowe elementy. Podobnie jak w przypadku Święta Dziewcząt, Hina-matsuri,obchodzonego 3 marca, zaczęto ustawiać w domach dekoracje z lalek. „Majowe lalki”, gogatsu-ningyō, przedstawiały jednak bohaterów oraz wojowników i były dodatkiem do hełmu samurajskiego lub do całej zbroi, którą umieszczano w centrum dekoracji.Pojawił się także zwyczaj jedzenia w tym dniu kashiwa-mochi, ciasteczek ryżowych w liściach dębu, oraz chimaki, gotowanych na parze ryżowych stożków zawiniętych w liście bambusa, które kształtem przypominają irysy.

kodomo no hi2a

Najbardziej charakterystycznym i malowniczym elementem obchodów Tango-no Sekku stały się jednak koi-nobori, chorągwie w kształcie karpia. Zawieszone na wysokich masztach, powiewają one na wietrze, sprawiając wrażenie, jakby karpie płynęły w górę rzeki. Symbolika i zwyczaje związane z karpiami mają długą historię i są starsze niż święto Tango-no Sekku. W dawnych Chinach wierzono, że karpie po przepłynięciu długiej i rwącej Żółtej Rzeki, Huang He, zamieniają się w potężne, obdarzone niezwykłą dobrocią i wiedzą, smoki. Legenda ta trafiła również do Japonii, przypisując karpiom określoną symbolikę. Ostatecznie wykształcił się zwyczaj wieszania na masztach koi-nobori, poprzez które rodzice wyrażają życzenie, by ich dzieci były zdrowe, silne, dobre i nieustraszone, żeby odnosiły sukcesy w życiu i żeby, podobnie jak karpie, skutecznie stawiały czoła przeciwnościom losu.

Kolorowe karpie wykonane z papieru lub tkaniny zawieszane są nad dachami domów, w których mieszkają chłopcy. Czarny, największy karp, zazwyczaj wieszany najwyżej, symbolizuje ojca, czerwony lub różowy – matkę, niebieski zaś najstarszego syna. Jeżeli w rodzinie jest więcej chłopców, to ich karpie mają kolejno, według wieku, kolory zielony i fioletowy. Ze względu na duże zagęszczenie domów w większych miastach, piękniejsze, bardziej okazałe i ozdobne koi-nobori łatwiej można zobaczyć w małych miejscowościach i we wioskach, gdzie tradycja zawieszania na masztach tych barwnych proporców jest nadal pieczołowicie kultywowana.

kodomo no hi3ab

Tango-no Sekku przez setki lat obchodzone było jako „święto chłopców”. Zmiana nastąpiła kilka lat po drugiej wojnie światowej, kiedy to parlament Japonii ustanowił dzień 5 maja dniem wolnym od pracy, nadając mu nazwę Kodomo-no Hi (Dzień Dziecka). W świadomości Japończyków dzień ten pozostał jednak świętem chłopców, mającym zapewnić im zdrowie i pomyślność. Dziewczęta obchodzą swoje święto w dniu 3 marca i choć Hina-matsuri nie jest dniem wolnym od pracy, jest równie piękne i ma bogatą wielowiekową tradycję.

Miejmy nadzieję, że kultywowane od wieków zwyczaje związane z obchodami dawnego święta Tango-no Sekku, a współcześnie Kodomo-no Hi, zostaną podtrzymane. Chciałabym, żebyśmy jak najdłużej mogli podziwiać kolorowe koi-nobori trzepoczące nad dachami japońskich domów, żebyśmy w tym pięknym majowym dniu nadal delektowali się ciasteczkami kashiwa-mochi i życzyli naszym dzieciom zdrowia oraz pomyślności.

Zdjęcia: Anna Łata

 

Anna Łata – absolwentka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pedagog, nauczycielka języka polskiego w Szkole Polonijnej w Tokio od początku jej istnienia. Miłośniczka kuchni wegetariańskiej. W wolnych chwilach instruktorka tańca fitness zumba. Jej pasją jest psychologia oraz taniec.

Ania

 

Zaloguj się, by skomentować
© 2013 www.polonia-jp.jp

Logowanie lub Rejestracja

Zaloguj się